2009-08-25 01:14:28
Õî¸ð äààì .:Daamiin hooson hulug deer har, tsagaan 2 daam bairluulna.Ter 2 daam hulug deer heden yanzaar uur uur bair ezleh be..
2009-05-11 15:20:43
Монголчууд амны билгээс ашдын билэг гэдэгсэн. Саяхандаа 60-70-аад оноос олны дотор гуйлгачаан, хулгайчаа гэж хашгирах нь олширч, 80-аад оноос хүүхэд багачууд дунд ална шүү, пезда гэсэн сэтгэл сэрхийм үг хэллэг дэлгэрч эхэлж билээ. 90-ээд оноос гуйлгачингийн тоо олширч (өргөн утгаар нь хэлбэл улс орон маань гуйлгачин болж) хулгайч нар өсч хөлжиж (бараг бүгдээрээ хулгайн ашиг хонжоо харагч болов) ална шүү гэсэн уншлага биелж аав ээж, ах дүүсээ, найз нөхдөө хамгийн жигшүүртэй аргаар алж талах нь ердийн үзэгдэл мэт болоо ШИ8. Монголчуудын билэггүй үг биеллээ олдог ажээ.
Өлсгөлөнгөөр, ажил хаялт, суултаар, өргөх бичиг, өөлж шоолох
"Билэггүй үг биелдэг" цааш унших »
2009-01-02 14:48:43
1. Ходоод эрүүл бол хоолонд дуртай, шингэцтэй байна. Ходоодны ажиллагаа сэтгэл санаатай шууд холбоотой. Сэтгэлийн зовиур шаналалаас болж хоол боловсруулах эрхтнүүд бүхэлдээ хямардаг.
Ходоодоо эрүүл сайн байлгахын тулд аюулхай дээрээ 2 гарын гурав гурван хуруугаар 2 талаас нь зэрэгцүүлэн 3 сек-ээр 3 удаа дарна. Дараа нь ялихгүй дор бас адил дарна. Энэ аргаар өдөрт 3 удаа дарж хэвшвэл ходоодны шарх, хорт хавдар мэтийн хүнд, хөнгөн өвчнөөс сэргийлж болдог байна.
2. Сайн унтах нь эрүүл энхийн чухал хэсэг юм. Хүн бүрийн онцлогоос хамаарч 6-8 цаг унтвал хангалттай. Унтаад сэрмэгцээ шууд босох нь маш чухал. Эс тэгвэл хорт хий, хаг хусам биед шингэж, нойрмог нурмагар, хийморь лундаагүй болдог. Бас унтахаар орондоо орсон л бол оюуныхаа цонхыг хааж юу ч бодох, ном уншихыг зогсоовол зохилтой. Нойр муутай хүний шилэн хүзүү нь хатуурдаг. Эм уух хэрэггүй. Эхлээд зүүн эрхийгээрээ хүзүүний зүүн урд дарна. Дараа нь эгэм уруу чиглэсэн гүрээний тараагуурын дөрвөн цэгт дарна. Үүнийг хүзүүний зүүн, баруун талд тус бүр 3 давтана.
Хөлийн эрхийг дээш доош хөдөлгөн угаас нь өсгий хүртэл сайн илнэ
"Эрүүл мэндээ хамгаалахын тулд" цааш унших »
Ходоодоо эрүүл сайн байлгахын тулд аюулхай дээрээ 2 гарын гурав гурван хуруугаар 2 талаас нь зэрэгцүүлэн 3 сек-ээр 3 удаа дарна. Дараа нь ялихгүй дор бас адил дарна. Энэ аргаар өдөрт 3 удаа дарж хэвшвэл ходоодны шарх, хорт хавдар мэтийн хүнд, хөнгөн өвчнөөс сэргийлж болдог байна.
2. Сайн унтах нь эрүүл энхийн чухал хэсэг юм. Хүн бүрийн онцлогоос хамаарч 6-8 цаг унтвал хангалттай. Унтаад сэрмэгцээ шууд босох нь маш чухал. Эс тэгвэл хорт хий, хаг хусам биед шингэж, нойрмог нурмагар, хийморь лундаагүй болдог. Бас унтахаар орондоо орсон л бол оюуныхаа цонхыг хааж юу ч бодох, ном уншихыг зогсоовол зохилтой. Нойр муутай хүний шилэн хүзүү нь хатуурдаг. Эм уух хэрэггүй. Эхлээд зүүн эрхийгээрээ хүзүүний зүүн урд дарна. Дараа нь эгэм уруу чиглэсэн гүрээний тараагуурын дөрвөн цэгт дарна. Үүнийг хүзүүний зүүн, баруун талд тус бүр 3 давтана.
Хөлийн эрхийг дээш доош хөдөлгөн угаас нь өсгий хүртэл сайн илнэ
"Эрүүл мэндээ хамгаалахын тулд" цааш унших »
2009-01-02 14:23:02
Хэрэлдэхэд хоёр хүн шаардлагатай, түүний нэг нь та биш байг
Бурхан багшийг нэг тосгоны дундуур явж байтал маш ууртай балмад залуу тосч уулзаад “ Чи бусдад ном айлдах ямар эрхтэй юм бэ? Чи бусадтай л нэгэн адил тэнэг шүү дээ.
Чи залилан мэхлэгч, өөр юу ч биш” хэмээн хашгичин доромжлов. Энэ доромжлолд Бурхан багш ер гутарсангүй. Харин ч тэр залуугаас “Та хүнд зориулж бэлэг худалдаж авлаа гэж бодъё. Нөгөө хүн чинь бэлгийг чинь авсангүй. Чингэхлээр тэр бэлэг хэнийх болох вэ? Та надад үүнийг хэлж өг” гэжээ. Ийм этгээд юм асуухад нөгөө залуу ихэд гайхаж “Худалдаж авсан нь би болохлоор минийх байлгүй яахав” гэхэд Бурхан багш мишээж өгүүлрүүн:
"Уур чинь хүрээд хэн нэгэнтэй хэрэлдсэн бол...." цааш унших »
"Уур чинь хүрээд хэн нэгэнтэй хэрэлдсэн бол...." цааш унших »
2009-01-02 14:10:19
Хүн ухаан орсон цагаасаа ямар нэг зүйлрүү тэмүүлж амжилтанд хүрэхийг мөрөөдөж байдаг. Амжилтыг авчирдаг олон чадвар хүнд заяадагаас илтгэх чадвар шиг хүчтэй чадвар байдаггүй. Алдаагүй сайн ярих чадвар араасаа үргэлж алдар нэр амжилтыг дагуулж байдаг. Хүн төрөлхтний түүхэнд мөнхөрсөн олон үйл явдлуудад үгийн хүчийг ашиглаж байсан. 1963. 8. 23 өдөр Жон Кеннедигийн бунхны өмнө хүний эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч Мартин Лютор Кинг арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхахын эсрэг тависан алдартай илтгэлээрээ хар цагаан ялгаагүй бүгд тэгш эрхтэй гэдгийг сая хүний өмнө үгийн хүчээр л итгүүлж нотолж чадсан.
1990 оны ардчилсан хувьсгалыг аваад үзье. Сүхбаатарын талбай дээрх мянга мянган хүний зүрх сэтгэлийг зэвсгээр бус үгийн хүчээр байлдан дагуулж уриалж байсан. Үгийн хүч зэвсгийн хүчнээс хүчтэй байдаг. Өөрийн ярих чадварыг ашиглаж амжилтанд хүрсэн хүний түүх олон. Европын мөнгөний эцэг гэгдэх алдарт Бодо Шефер 25 настай байхдаа өртөй өөрийн байгаа байдалдаа сэтгэл дундуур байдаг байсан. Гэвч тэр 30 нас хүрэхдээ саятан болж олны хүндэтгэлийг хүлээсэн алдартай хүн болоход түүний гайхалтай сайхан ярих чадвар нөлөөлсөн гэдэгийг өөрөө ч хүлээн зөшөөрдөг. Дейл Карнегийн амьдрал тийм ч сайн байгаагүй. Гэхдээ тэр сайхан ярих чадвараараа сүмийн багш нарт тоогдож улмаар сүмийн номлогч болж өөрийн илтгэгч болох гараагаа эхэлсэн.
"Алдаагүй сайхан ярих нь амжилт алдарыг авчирдаг" цааш унших »
1990 оны ардчилсан хувьсгалыг аваад үзье. Сүхбаатарын талбай дээрх мянга мянган хүний зүрх сэтгэлийг зэвсгээр бус үгийн хүчээр байлдан дагуулж уриалж байсан. Үгийн хүч зэвсгийн хүчнээс хүчтэй байдаг. Өөрийн ярих чадварыг ашиглаж амжилтанд хүрсэн хүний түүх олон. Европын мөнгөний эцэг гэгдэх алдарт Бодо Шефер 25 настай байхдаа өртөй өөрийн байгаа байдалдаа сэтгэл дундуур байдаг байсан. Гэвч тэр 30 нас хүрэхдээ саятан болж олны хүндэтгэлийг хүлээсэн алдартай хүн болоход түүний гайхалтай сайхан ярих чадвар нөлөөлсөн гэдэгийг өөрөө ч хүлээн зөшөөрдөг. Дейл Карнегийн амьдрал тийм ч сайн байгаагүй. Гэхдээ тэр сайхан ярих чадвараараа сүмийн багш нарт тоогдож улмаар сүмийн номлогч болж өөрийн илтгэгч болох гараагаа эхэлсэн.
"Алдаагүй сайхан ярих нь амжилт алдарыг авчирдаг" цааш унших »
2008-11-14 15:28:17
Ìîíãîë óëñûí äàÿí àâàðãà, ¿íäýñíèé ñïîðòûí ãàâüÿàò ìàñòåð ÍÀÖÀÃÈÉÍ ÆÀÌÜßÍÃÈÉÍ 100 æèëèéí îéä çîðèóëàí áîñãîñîí õºøºº
"Архангай аймгийн нутагт байдаг хөшөө, дурсгал" цааш унших »
2008-11-14 15:22:30
Архангай аймаг нь 1923 онд цэцэрлэг Мандал уулын аймаг нэртэй байгуулагдаж 1931 оноос Архангай аймаг хэмээн нэрлэгдэх болсон. Тус аймаг 55.3 мянган хүн ам дөрвөлжин км газар нутагтай, далайн түвшинээс дээш дундажаар 2414 метр өргөгдсөн хамгийн өндөр цэг нь 3539 метрийн өндөрт орших харлагтайн сарьдаг, хамгийн нам цэг нь 1290метр өргөгдсөн орхон-тамирын бэлчир юм.
.өндөр уул, ойт хээр, тал хээр гэсэн байгалийн 3-н бүсэд хуваагдах бөгөөд хойд талаараа Хөвсгөл аймагтай, зүүн хойт, зүүн талаараа булган аймагтай, өмнө талаараа өвөрхангай аймагтай, баруун урд талаараа Баянхонгор аймагтай, баруун хойд талаараа Злавхан аймагтай тус тус хиллэнэ.
// -->
тус аймаг нийт 93.0 мянган хүн амтай. Аймгийн төв болох Эрдэнэбулган суманд
"АРХАНГАЙ АЙМГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА" цааш унших »
"АРХАНГАЙ АЙМГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА" цааш унших »
2008-11-14 15:05:59
Нэг. Бєхийн уламжлал, сорилгын тухай товчхон
Манай ард тvмэн хvчит бєх, хурдан хvлэг, эрхий мэргэн харваачдыг сорьж шалгаруулахыг эрт дээр vеэс эрхэмлэн дээдэлж “эрийн гурван наадам” хэмээн єргємжлєн vндэсний уламжлалт баяр цэнгэл болгон тэмдэглэсээр ирсэн билээ.
Ардын хувьсгал ялахаас ємнє улс орон даяар ёслон тэмдэглэдэг хоёр том наадам байв. Халхын Тvшээт сайн хан Гомбодорж єєрийн хvv Занабазарыг 5 настай байхад нийт монголын шашны тэргvvнээр єргємжлєн, улмаар одоогийн Хашаат сумын нутаг Хєгнє Тарнийн голын эхний их Монгол уулын євєр Єлзийт /Ширээт/ цагаан нуур гэдэг газар долоон хошууны наадам хийжээ. Энэ vеэс Халх даяар уламжлан тэмдэглэх болсон Даншигийн наадамд холбогдох баримт Yндэсний тєв архивт хадгалагдаж байдаг байна.
Нєгєє нь Арван засгийн наадам юм. Энэ наадмыг анх Тvшээт хан аймгийн 10 хошууны засаг ноёд нийлж Тєр гэрэлтийн нэгдvгээр он буюу 1820 оноос эхлэн тэмдэглэх болжээ. Хожим нь Халхын дєрвєн аймаг, Их шавь тав нийлж хийдэг уламжлал тогтсон юм. Улсын чанартай энэ их наадам Ардын хувьсгал ялах хvртэл 90 гаруй удаа болсон байна.
Бєх барилдах гэдэг нь агуулгаараа хvний бяр чадлын онцгой илрэл болсон бєх бат чанар, их хvч тамир, хурц мэргэн ухаан, хурдан хєдєлгєєн, самбаа зоригийг шаардсан эр хvний уран цогц vйлдэл юм. Yндэсний ууган спортын нэг монгол бєхийн уламжлалын онцлог шинж гэвэл тэд бяр хvчээ, шударга ажил хєдєлмєр, эр зоригтойгоо холбон єєрийнхєє болон бусдын тусын тулд зориулдагаас гадна чадал шаардсан тэрхvv нєр хvнд хєдєлмєр нь бяр тэнхээ суулгаж, эргэж эзэндээ нєлєєлдєг байсанд оршино. Товчоор хэлбэл мод чулуу бэлтгэх, адуу малтай ноцолдох, аян жин тээх хvнд хvчир хєдєлмєр нь тухайн хvнд тэсвэр хатуужил, эр зориг, хvч чадал суулгах нэг ёсны дасгал сургууль болж иржээ.
Бєх болох хvvхдvvдийн гэрийн чанартай эрхэлсэн дасгал он жил єнгєрєх явцад єргєжин цаашдаа томчуудын тvр сорилго болж хувирчээ. Сайн ноён хан аймагт бєхийн сорилго явуулж байсан гол нутаг нь Далай Чойнхор вангийн хошуу байжээ. Сорилго нь барилдах сонирхолтой хvмvvсийн тодорхой хугацааны цугларалт болж бие бялдрын хvмvvжил олгох, авьяасыг бататгах, тэдэнд бєх хvний хат суулгах vр ашигтай хэлбэр болж байв.
"Архангай аймгийн харьяат аодар цолттой бөхчүүд" цааш унших »
Ардын хувьсгал ялахаас ємнє улс орон даяар ёслон тэмдэглэдэг хоёр том наадам байв. Халхын Тvшээт сайн хан Гомбодорж єєрийн хvv Занабазарыг 5 настай байхад нийт монголын шашны тэргvvнээр єргємжлєн, улмаар одоогийн Хашаат сумын нутаг Хєгнє Тарнийн голын эхний их Монгол уулын євєр Єлзийт /Ширээт/ цагаан нуур гэдэг газар долоон хошууны наадам хийжээ. Энэ vеэс Халх даяар уламжлан тэмдэглэх болсон Даншигийн наадамд холбогдох баримт Yндэсний тєв архивт хадгалагдаж байдаг байна.
Нєгєє нь Арван засгийн наадам юм. Энэ наадмыг анх Тvшээт хан аймгийн 10 хошууны засаг ноёд нийлж Тєр гэрэлтийн нэгдvгээр он буюу 1820 оноос эхлэн тэмдэглэх болжээ. Хожим нь Халхын дєрвєн аймаг, Их шавь тав нийлж хийдэг уламжлал тогтсон юм. Улсын чанартай энэ их наадам Ардын хувьсгал ялах хvртэл 90 гаруй удаа болсон байна.
Бєх барилдах гэдэг нь агуулгаараа хvний бяр чадлын онцгой илрэл болсон бєх бат чанар, их хvч тамир, хурц мэргэн ухаан, хурдан хєдєлгєєн, самбаа зоригийг шаардсан эр хvний уран цогц vйлдэл юм. Yндэсний ууган спортын нэг монгол бєхийн уламжлалын онцлог шинж гэвэл тэд бяр хvчээ, шударга ажил хєдєлмєр, эр зоригтойгоо холбон єєрийнхєє болон бусдын тусын тулд зориулдагаас гадна чадал шаардсан тэрхvv нєр хvнд хєдєлмєр нь бяр тэнхээ суулгаж, эргэж эзэндээ нєлєєлдєг байсанд оршино. Товчоор хэлбэл мод чулуу бэлтгэх, адуу малтай ноцолдох, аян жин тээх хvнд хvчир хєдєлмєр нь тухайн хvнд тэсвэр хатуужил, эр зориг, хvч чадал суулгах нэг ёсны дасгал сургууль болж иржээ.
Бєх болох хvvхдvvдийн гэрийн чанартай эрхэлсэн дасгал он жил єнгєрєх явцад єргєжин цаашдаа томчуудын тvр сорилго болж хувирчээ. Сайн ноён хан аймагт бєхийн сорилго явуулж байсан гол нутаг нь Далай Чойнхор вангийн хошуу байжээ. Сорилго нь барилдах сонирхолтой хvмvvсийн тодорхой хугацааны цугларалт болж бие бялдрын хvмvvжил олгох, авьяасыг бататгах, тэдэнд бєх хvний хат суулгах vр ашигтай хэлбэр болж байв.
"Архангай аймгийн харьяат аодар цолттой бөхчүүд" цааш унших »
2008-11-05 14:45:45
Хүн хэдий цэцэн төрөвч сургаалгүй үл болох.
В. Инжинаш
Сургаал үг хатууч бол нянтай өвчинд догшин эм мэт.
Д. Равжаа
Хашийг цоолборлохгүй болбоос
Сав болон бүтэхгүй
Хүнийг сургахгүй болбоос
Ёсыг мэдэхгүй.
Эртний сургаал үг
"Хүн цэцэн төрөвч сургаалгүй үл болох" цааш унших »
В. Инжинаш
Сургаал үг хатууч бол нянтай өвчинд догшин эм мэт.
Д. Равжаа
Хашийг цоолборлохгүй болбоос
Сав болон бүтэхгүй
Хүнийг сургахгүй болбоос
Ёсыг мэдэхгүй.
Эртний сургаал үг
"Хүн цэцэн төрөвч сургаалгүй үл болох" цааш унших »